2026 maakte een koude start, met vorst en een pak sneeuw. Weet je het nog? Ik wel, want ineens kregen we meerdere telefoontjes over motoren die slecht liepen of zelfs stilvielen. De oorzaak bleek verstopte brandstoffilters. Lag het aan de geleverde brandstof? Had het te maken met FAME in combinatie met de kou? Inmiddels weten we meer, maar nog niet alles. Eén ding is wel duidelijk: preventie ligt niet alleen bij de leverancier.
De expert spreekt… een column van Rens Vissers.
De eerste gedachte was: er is iets mis met een batch brandstof. Maar niet iedereen die net had gebunkerd kreeg problemen. Er werd een onderzoek gestart; terwijl ik dit schrijf ligt er nog geen definitieve conclusie. Wel wordt aangegeven dat FAME waarschijnlijk geen rol speelde. Als expert vind ik dat geleverde brandstof schoon en van goede kwaliteit moet zijn. Maar ook de eigen brandstofhuishouding moet op orde zijn.
FILTERS: FIJNER IS NIET ALTIJD BETER
Dat begint bij de filters. Een voorfilter en waterafscheider zijn altijd een goed idee, maar het voorfilter hoeft niet fijner te filteren dan de filters van de motor. Sterker nog: dat is af te raden. Een te fijn voorfilter kan eerder dichtslaan, waardoor de motor stilvalt zonder dat er vooraf een gasolie(verschil)drukalarm is afgegaan. Een motor blijft bovendien brandstof aanzuigen. Met een verstopt voorfilter neemt de kans toe dat er lucht wordt meegezogen. Ons advies: vraag de motorleverancier wat de doorlaat moet zijn. Vraag meteen ook naar de standtijd. Filters worden niet alleen vervangen vanwege vervuiling, ze slijten ook door de langsstromende gasolie. Na verloop van tijd kunnen deeltjes uit het filter loskomen. Op brandstoffilters en voorfilters kunnen vaak drukmeters worden gemonteerd, dat helpt om vervuiling op tijd te zien. Zorg ook dat je weet wat te doen als een filter dichtslaat, bijvoorbeeld door met bypasskranen de circulatie tijdelijk te herstellen.
CONDENS IN DE BUNKER
Dan de bunker. In koudere periodes ontstaat veel condens, zeker als de bunker niet vol is. Bij sommige motoren wordt gasolie gebruikt om injectoren te koelen. De relatief warme brandstof die terug de bunker in stroomt zorgt voor extra condensvorming. Condens is vaak de aanleiding voor gasolieproblemen door bacterievorming, zeker bij FAME in de brandstof. Een waterfilter in de gasolielijn helpt, maar regelmatig water aftappen uit de bunker blijft belangrijk. Tap daar nooit brandstof af om nieuwe filters voor te vullen, want zo komt er water en vervuiling aan de ‘schone kant’. En houd de bunkers schoon. Er kan altijd wat vuil in brandstof zitten of via de vul en ontluchting naar binnen komen. Coating kan loslaten en staal kan roesten. Biobrandstof heeft een beperkte houdbaarheid; na verloop van tijd zakt de biocomponent uit. Dus: kijk regelmatig in de bunker en maak deze zo nodig schoon.
FILTERS ZELDEN IN ÉÉN KEER DICHT
Tijdens de vaart blijft een oog op het motorpaneel en een regelmatig rondje machinekamer onmisbaar. Geef personeel of aflossers daarvoor een duidelijke richtlijn. Een logboek helpt om afwijkingen sneller te zien. Naast oliepeil, koelwaterstand en check op lekkage is het zaak om ook de brandstofdrukken en de staat van (voor)filters te controleren. Filters slaan zelden in één keer dicht; meestal loopt de weerstand langzaam op. Wie zijn installatie kent en regelmatig kijkt, ziet problemen vaak aankomen voordat de motor stilvalt.
